Konferencja prasowa Bayer CropScience
2017-05-30 10:29:21
Zrównoważone rolnictwo charakteryzujące się racjonalnym wykorzystaniem środków ochrony chemicznej oraz zasobów naturalnych jest jednym z priorytetów Unii Europejskiej. Wynika on z rosnącej świadomości ludzi dotyczącej konieczności ochrony środowiska naturalnego. Jak do zasad zrównoważonego rolnictwa podchodzą polscy rolnicy i jakie praktyki stosują? O tym mówiono na konferencji prasowej zorganizowanej przez Bayer Sp. z o.o.

Międzynarodowy koncern Bayer, będący jednym z czołowych producentów środków ochrony roślin, czynnie uczestniczy w działaniach promujących zasady zrównoważonego rolnictwa. Wśród nich jest kampania edukacyjno-informacyjna „Grunt to bezpieczeństwo” promująca m.in. zasady bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin. W ramach tego programu Bayer CropScience przy współudziale instytutu badawczego Kleffmann Group dwa lata temu przeprowadził w gronie rolników i sadowników sondaż dotyczący postrzegania i przestrzegania przez producentów rolnych zasad zrównoważonego rolnictwa. Jesienią ubiegłego roku zrealizowano drugą edycję badań. Podobnie jak w poprzednich, udział wzięło 400 rolników (właścicieli gospodarstw specjalizujących się w produkcji roślinnej) i sadowników z całego kraju.
Wyniki sondażu zaprezentowano podczas konferencji prasowej zorganizowanej przez Bayer Sp. z o.o. w hotelu InterContinental 26 maja 2017 r. Spotkanie z prasą branżową nastąpiło w przeddzień Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju, poświęconego wdrażaniu Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ.


W dniu 26 maja w hotelu InterContinental w Warszawie miało miejsce spotkanie przedstawicieli Bayer CropScience z dziennikarzami prasy branżowej na temat przyszłości zrównoważonego rolnictwa w Polsce. 

Świadomość rolnictwa zrównoważonego
Jak wykazały przeprowadzone badania, dla 83% rolników pojęcie zrównoważonego rolnictwa jest znane, z tym że na zróżnicowanym poziomie. Część ankietowanych wykazywała się dużą znajomością zagadnień dotyczących zróżnicowanej produkcji rolnej, dla części pojęcie to było znane jedynie powierzchownie. Nieco wyższą niż średnia świadomość w tym zakresie wykazali rolnicy z północy Polski (86% ankietowanych).
Respondenci pojęcie zróżnicowanego rolnictwa utożsamiają przede wszystkim z działaniami agrotechnicznymi i środowiskowymi (zmianowanie, racjonalne nawożenie, bezpieczna produkcja, ochrona środowiska), rzadziej w swoich wypowiedziach odwoływali się do wymiaru społecznego czy ekonomicznego.
Ankietowani rolnicy podkreślają znaczenie produkcji rolnej połączonej z poszanowaniem środowiska naturalnego. Zdaniem 62% ankietowanych znaczenie tej koncepcji w przyszłości będzie wzrastało. Największe nadzieje w jej rozwoju pokładają respondenci z centralnych i wschodnich terenów kraju (52%).
Głównym źródłem wiedzy dotyczącej rolnictwa zrównoważonego dla badanych są szkolenia i publikacje w prasie branżowej (41% wypowiedzi), w dalszej kolejności internet (27%) oraz telewizja (21%).


Przybyły na spotkanie Joerg Rehbein – szef Bayer CropScience na Europę Środkową i Wschodnią podkreślił, że rolnictwo zrównoważone jest globalnym trendem, który dyktują konsumenci żywności. 

Najpopularniejsza praktyka zrównoważonego rolnictwa
Istotnym elementem w rolnictwie zrównoważonym jest zmianowanie. Około 22% ankietowanych rolników utożsamiało zrównoważoną produkcję rolną głównie ze zmianowaniem. Dla 78% badanych jest ono jednym z najważniejszych czynników wpływających na plony w ich gospodarstwie, a 67% stwierdziło, że stosując zalecane zmianowanie, uzyskują wyższe plony. Szczególnymi zwolennikami rotacji upraw są badani ze wschodnich części kraju. Programy zmianowania rolnicy opracowują na podstawie własnych doświadczeń, które są determinowane jakością gleb oraz kanałami zbytu. Jednym z czynników wpływających na zmianowanie w gospodarstwach jest zapotrzebowanie rynku na poszczególne uprawy. Rolnicy korzystają z różnych źródeł informacji dotyczących zmianowania, aczkolwiek podchodzą do nich dość ostrożnie.


Doktor Michał Gazdecki z firmy Kleffmann Group przedstawił wyniki badań przeprowadzone wśród ponad 400 producentów rolnych.

Największy wpływ na plonowanie
Zapytani rolnicy o wpływ praktyk na wielkość plonów przede wszystkim podkreślili znaczenie nawożenia mineralnego (26% wskazań) i ochrony chemicznej (22% wskazań). W przypadku nawożenia mineralnego 87% respondentów zadeklarowało, że dawki nawozów są ustalane na podstawie prób glebowych. W grupie badanych rolników z północy kraju praktykę tę stosuje aż 93% z nich. Najczęściej badaniu podlegają takie parametry jak: odczyn gleby (100% wskazań), zasobność w potas (91%), fosfor (88%) oraz magnez (73%).
Jak wykazały przeprowadzone badania, w stosunku do poprzedniej edycji wzrosła liczba rolników wykorzystujących poplony jako nawozy zielone. Największy odsetek rolników stosujących poplony znajduje się w centralnej i południowej części kraju. Najczęściej poplony są stosowane jako nawóz dla pszenicy ozimej, kukurydzy, rzepaku ozimego i buraków cukrowych.
Wzrosła także liczba rolników wykorzystujących resztki pożniwne jako nawóz organiczny na przyoranie. W gospodarstwach badanych rolników przyorywane jest 98% powierzchni z resztkami po zbiorze buraków cukrowych, 95% plantacji, na których została słoma po zbiorze rzepaku, oraz 65% ściernisk z pociętą słomą po zbiorze zbóż.


Doktor Jerzy Próchnicki z firmy Bayer podkreślił, że rolnictwo zrównoważone w Polsce rozwija się 4–5-krotnie szybciej niż w krajach Europy Zachodniej, gdzie na pierwsze efekty czekano około dziesięciu lat.

Odporność intruzów
Rolnicy dostrzegają narastający problem w postaci uodporniania się agrofagów na środki ochrony. Więcej kłopotów zauważają tutaj głównie sadownicy (odporność na pestycydy parcha jabłoni i mszyc). Producenci zbóż natomiast borykają się z problemem odporności miotły zbożowej i słodyszka rzepakowego. Podstawowym narzędziem w rękach ankietowanych rolników jest używanie środków i substancji czynnych oraz poszukiwanie nowych środków chemicznych.


Iwona Krych-Stec – dyrektor marketingu Bayer CropScience przedstawiła działanie systemu Bayer Inova Alert, który uprzedza rolników o pojawieniu się patogenów w uprawach zbóż i rzepaku. 

Środki ochrony osobistej
Przeprowadzone badania wykazały wzrost świadomości rolników dotyczącej zasad ochrony osobistej w przypadku stosowania środków ochrony roślin. Do najczęściej używanych na co dzień środków ochronnych zarówno przez rolników specjalizujących się w uprawach polowych, jak i sadowniczych, należą rękawice (średnio 86 % wskazań dla obu grup), nakrycie głowy (69%), maska (66%), obuwie gumowe (60%), kombinezon ochronny (49%).
Powszechną praktyką stosowaną przez respondentów jest trzykrotne przepłukanie opakowania po środku ochrony roślin i przelanie zawartości do opryskiwacza. Takie praktyki stosuje 89% badanych rolników. Zdecydowana większość korzysta z systemów odbioru zużytych opakowań po środkach chemicznych. Najczęściej są one zwracane w miejscach zakupu (80% wskazań). Część rolników korzysta z usług wyspecjalizowanych firm odbierających zużyte opakowania.
Najczęstszą praktyką postępowania z opryskiwaczem po zabiegu zarówno w uprawach polowych, jak i sadowniczych jest jego mycie i wypłukiwanie czystą wodą.


Przybyli na spotkanie dziennikarze z prasy branżowej mieli okazję zapoznać się z funkcjonowaniem programu „Grunt to bezpieczeństwo”. 

„Grunt to bezpieczeństwo”
G: Kampania „Grunt to bezpieczeństwo” została uruchomiona w 2011 r. i obejmuje liczne szkolenia, w których uczestniczy rocznie około 15 tys. osób. W 2012 roku firma Bayer CropScience w ramach tego programu rozpoczęła działania edukacyjne dla uczniów szkół rolniczych i ogrodniczych. Dotychczas sześć placówek otrzymało sprzęt wspierający zajęcia dotyczące bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin, natomiast na szkolenia zostało zaproszonych kolejnych 12 szkół. Ambicją autorów programu jest objęcie kampanią „Grunt to bezpieczeństwo” wszystkich obszarów tematycznych ważnych dla rolników.

Tekst i zdjęcia: dr inż. Jacek Skudlarski