Bez Pługa / Baza wiedzy
Niedobory składników pokarmowych w roślinach – diagnoza i zapobieganie.
Prezentacja Pana Witolda Szczepaniaka przedstawiona na konferencjach zorganizowanych przez redakcję miesięcznika Bez Pługa oraz firmy: AsPrim, Raitech i Poetinnger. Konferencje odbyły się w Puławach oraz w Szczecinku.
Tytuł prezentacji: Niedobory składników pokarmowych w roślinach – diagnoza i zapobieganie.
Kliknij, aby pobrać artykuł
700 ha bez pługa – kluczowe czynniki sukcesu.
Prezentacja Pana Wiesława Gryna przedstawiona na konferencjach zorganizowanych przez redakcję miesięcznika Bez Pługa oraz firmy: AsPrim, Raitech i Poetinnger. Konferencje odbyły się w Puławach oraz w Szczecinku.
Tytuł prezentacji: 700 ha bez pługa – kluczowe czynniki sukcesu.
Kliknij, aby pobrać artykuł
Uprawa bezpłużna – korzyści ekonomiczne i energetyczne.
Prezentacja Pana Janusz Smagacza przedstawiona na konferencjach zorganizowanej przez redakcję miesięcznika Bez Pługa oraz firmy: AsPrim, Raitech i Poetinnger. Konferencje odbyły się w Puławach oraz w Szczecinku.
Tytuł prezentacji: Uprawa bezpłużna – korzyści ekonomiczne i energetyczne.
Kliknij, aby pobrać artykuł
Nowoczesne systemy uprawy i siewu wg Pöttingera.
Prezentacja Pana Janusza Noconia przedstawiona na konferencjach zorganizowanych przez redakcję miesięcznika Bez Pługa oraz firmy AsPrim, Raitech i Poetinnger. Konferencje odbyły się w Puławach oraz w Szczecinku.
Tytuł prezentacji: Nowoczesne systemy uprawy i siewu wg Pöttingera.
Kliknij, aby pobrać artykuł
Leksykon uprawy bezpłużnej
Siew uproszczony, uprawa uproszczona a może uprawa konserwująca? Polska terminologia związana z uprawą bezorkową funkcjonuje od niedawna. Nie ma jej w akademickich podręcznikach z zakresu ogólnej uprawy roli i roślin oraz szczegółowej uprawy roślin. Pojawiające się na łamach czasopism określenia są często błędne. "Słownik poprawnej terminologii bezpłużnej” opracowany przez prof. dr hab. Lesława Zimnego oraz mgr inż. Adama Zycha. W słowniku przedstawiamy 35 poprawnych definicji związanych z uprawą bezorkową.
 
 
 
Kliknij, aby pobrać artykuł
Prezentacja firmy Vaderstad
Prezentacja firmy Vaderstad, wygłoszona podczas IX Konferencji dla Nauczycieli Szkół Rolniczych, dotycząca maszyn do technologii bezpłużnej.
Kliknij, aby pobrać artykuł
Prezentacja firmy Kuhn
Prezentacja firmy Kuhn, wygłoszona podczas IX Konferencji dla Nauczycieli Szkół Rolniczych, dotycząca maszyn do technologii bezpłużnej.
Kliknij, aby pobrać artykuł
Prezentacja firmy Kockerling
Prezentacja firmy Kockerling, wygłoszona podczas IX Konferencji dla Nauczycieli Szkół Rolniczych, dotycząca maszyn do technologii bezpłużnej.
Kliknij, aby pobrać artykuł
Regulamin Bezpłużnej Loterii
Kupon Bezpłużnej Loterii
Transport w rolnictwie. Ciągniki, trendy i nowości na rynku. Ochrona roślin rolniczych
W dniu 17 listopada 2016 roku na Wydziale Inżynierii Produkcji SGGW odbyła się X Konferencja dla Nauczycieli Szkół Rolniczych organizowana przez redakję miesięcznika AGROmechanika
 

Tematami tegorocznej konferencji były:
„Transport w rolnictwie. Ciągniki, trendy i nowości na rynku. Ochrona roślin rolniczych” 


Poniżej wykłady i prezentacje do pobrania:

„Automatyzacja i sposób realizacji prac transportowych i polowych w agregacie ciągnikowym” - Prof. dr hab. inż. Zbigniew Żebrowski Politechnika Warszawska, Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych
 „VALTRA w transporcie – nowości i unikalne rozwiązania” -Sebastian Karasiewicz, Valtra
„Ciągniki i transport w rolnictwie. Rozwiązania marki Deutz-Fahr” - Jarosław Figurski, Same Deutz-Fahr
 „Ciągniki i transport. Nowości i trendy" - Barbara Raba,Claas
„Ochrona roślin rolniczych - technika, prawo i zalecenia” - Dr inż. Artur Godyń Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach, Zakład Agroinżynierii
 „Zastosowanie atomizerów rotacyjnych w ochronie roślin” – Hubert Cieślak, Microsystem
„Trendy i kierunki rozwoju w ochronie roślin” – dipl. Inż Josef Stangl, Horsch

     
Równolegle z wykładami wszyscy zainteresowani mogli prowadzić biznesowe rozmowy w kuluarach.

Mikroelementy w uprawie bezorkowej
Przejście gospodarstwa na uprawę bezorkową nie jest łatwe. Przy wprowadzaniu uproszczeń zależy nam, aby uzyskiwane plony były co najmniej na takim samym poziomie, jak w uprawie tradycyjnej. Wymaga to zmiany podejścia w wielu aspektach, chociażby w nawożeniu mikroelementami. 





 
Stabilny rozwój pszenic w uprawie bezorkowej

Technologia uprawy pszenic o wysokim potencjale produkcyjnym stanowi poważne wyzwanie dla ich producentów. Od wielu lat mówi się o prowadzeniu łanu od zasiewu do żniw. Zagadnienia ochrony oraz nawożenia podstawowego są dość dobrze opanowane, uwzględnia się bowiem programy ochrony i przewidywaną wielkość plonu. Pewnym problemem jest jednak ustalenie wielkości ostatniej dawki nawożenia azotowego decydującego w głównej mierze o jakości plonu.
 
Dobitnym przykładem takiego zjawiska był rok 2015, w którym plon pszenicy ozimej zapowiadał się na 6–7 t/ha, natomiast żniwa zaskoczyły wielu rolników, gdyż osiągnięty plon wyniósł ponad 9 t/ha. Niedoszacowanie wielkości plonu, a przez to zbyt niskie nawożenie azotem skutkowało poważnym ograniczeniem jakości plonu pszenic, które w wielu przypadkach zostały zakwalifikowane jako produkty paszowe. Sytuacja taka skłania do ponownego zweryfikowania sposobu ustalania dawki nawożenia azotowego uwzględniającego wielkość spodziewanego plonu.
 
Nowe podejście – stara zasada
Wielkość plonu możemy dość dokładnie określić po wykłoszeniu się zbóż. Uwzględnia się wówczas obsadę pędów kłosonośnych na jednostce powierzchni, liczbę ziarniaków w kłosie oraz przeciętną masę tysiąca ziarniaków danej odmiany. Po wykłoszeniu pszenic raczej trudno mówić o liczbie ziarniaków, możnajednak łatwo policzyć pięterka w kłosie. Przy uwzględnieniu obsady kłosów wyliczamy liczbę pięterek na jednostce powierzchni, a stąd już tylko krok do określenia liczby ziarniaków.


Tabela 1. Ocena łanu i potencjału plonowania pszenicy ozimej po jej wykłoszeniu 

Próby polowe
W sezonie wegetacyjnym 2015/2016 w RSP Twardawa przeprowadzono serię badań nad wpływem sposobów uprawy roli na wielkość i strukturę plonowania pszenic ozimych oraz rzepaku. Badania dotyczyły głównie porównania efektów uprawy bezorkowej, stosowanej w różnych wariantach, do klasycznej uprawy orkowej, stosowanej w warunkach gleby ciężkiej. Struktura łanu pszenic wyraźnie zależała od zastosowanego sposobu uprawy roli. W uprawie orkowej pszenica wytworzyła przeciętnie 593 pędy kłosonośne na m2 (tab. 1). W technologii bezorkowej pszenica była uprawiana z wykorzystaniem ciężkiego kultywatora uprawowego TopDown, pracującego na głębokości 28 cm. Wielkość plonu zależy jednak od liczby pięterek (potencjalnych ziarniaków) wytworzonych na jednostce powierzchni. Po przeliczeniu powyższych wskaźników uzyskano 10 561 pięterek na m2 w technologii orkowej oraz 10 775 pięterek na m2 w technologii bezorkowej. Większa liczba kłosów na jednostce powierzchni w technologii bezorkowej zadecydowała o zwiększonej liczbie pięterek w przeliczeniu na m2. Przewidywany plon w technologii orkowej określono na 9,5 t/ha, natomiast w technologii bezorkowej na 9,7 t/ha.
 

Tabela 2. Wpływ systemów uprawy na wielkość i strukturę plonu pszenicy ozimej


Ostateczna weryfikacja
Ostatecznej weryfikacji można dokonać dopiero podczas żniw. Wiele badań dowodzi usprawnienia gospodarki wodnej gleb uprawianych bezorkowo, co skutkuje większą stabilnością i wiernością plonowania. Pszenica uprawiana orkowo wytworzyła mniej kłosów, miała natomiast więcej pięterek w kłosie. Naturalną konsekwencją tego stanu rzeczy była długość kłosów roślin w uprawie orkowej. Pszenice uprawiane bezorkowo miały kłosy nieznacznie krótsze. Omówione cechy decydują o wielkości plonu, zastosowanie prostych przeliczników nie zawsze daje wiarygodny wynik. Skłania to do wykonywania próbnych koszeń w miejscach reprezentatywnych i poddania uzyskanych wyników analizom statystycznym. Wielkość plonu uzyskanego w technologii orkowej wyniosła 8,41 t/ha, natomiast pszenica uprawiana bezorkowo plonowała na poziomie
9,33 t/ha (tab. 2). Dowiedzione zależności są zgodne z wynikami pomiarów plonów uzyskanych na dużych areałach i przy zastosowaniu kombajnu do omłotu.


Wykres 1. Redukcja wielkości plonu pszenicy w trakcie jej wegetacji w zależności od technologi uprawy

Więcej przecytacie w numerze: 4/2016
Biologiczna aktywność gleby a uprawa roli
Jednym z ważniejszych elementów środowiska przyrodniczego jest gleba. To obszar, w którym panujące czynniki (abiotyczne i biotyczne) mają decydujący wpływ na zmianę jej składu i właściwości oraz na aktywność enzymatyczną znajdujących się w niej mikroorganizmów. Prawidłowe użytkowanie gruntów, a przede wszystkim odpowiednie zagospodarowanie rolnicze musi uwzględniać mikrobiologiczny i fizykochemiczny stan gleb.
 

Założenia rolnictwa zrównoważonego opierają się na wzroście produkcji bez ingerencji w naturalne zasoby środowiska przyrodniczego. Bazuje ono na wspieraniu naturalnych mechanizmów biologicznych bez naruszania procesów odtwarzających życie biocenozy i naturalnej struktury gleby. W związku z powyższym aktualnie jednym z głównych celów uprawy, obok produkcyjno-ekonomicznego, jest nadanie glebie możliwie najkorzystniejszych właściwości fizycznych i chemicznych oraz podniesienie jej biologicznej aktywności.
 
Mikroorganizmy a procesy glebowe
Chociaż biomasa mikroorganizmów glebowych stanowi na ogół mniej niż 5% materii organicznej zawartej w glebie, to organizmy te wpływają istotnie na jakość gleby i produktywność całych ekosystemów. Mikroorganizmy glebowe odgrywają też pierwszoplanową rolę w procesach rozkładu i mineralizacji materii organicznej oraz tworzą związki symbiotyczne z roślinami. Żyzność gleby i produktywność ekosystemów zależą od aktywności procesów biochemicznych zachodzących w glebie. Zawartość i jakość materii organicznej (MO) w glebie oraz produkty jej biologicznych oraz biochemicznych przemian decydują o układzie całego kompleksu właściwości gleby, stanowiących o jej żyzności i urodzajności. wrażliwość na zmiany zachodzące w środowisku glebowym wywołane sposobem użytkowania gleby, w tym m.in. metodą uprawy roli. POM jest bardzo dynamiczną frakcją materii organicznej i niezwykle ważnym źródłem łatwo dostępnego węgla organicznego w glebie.


Tabela 1. Wpływ systemu uprawy roli na zawartość węgla (µg C-CO2/g s.m. gleby) w biomasie mikroorganizmów


Tabela 2. Wpływ systemu uprawy roli na zawartośc azotu
(µg N/g s.m. gleby) w biomasie mikroorganizmów


Uprawa wpływa na środowisko glebowe
Wyniki licznych badań wskazują, że stosowanie uproszczeń w uprawie roli wyraźnie wpływa na zwiększenie puli węgla i azotu w biomasie mikroorganizmów (tab. 1 i 2) oraz zawartości drobnocząsteczkowej frakcji POM w glebie Oznacza to, że stosowane uproszczenia w przedsiewnym przygotowaniu pola pod zasiew roślin następczych korzystnie oddziałują na środowisko glebowe w porównaniu do zmian zachodzących w glebie uprawianej techniką tradycyjną. Wyniki te potwierdzają niezwykle ważną rolę drobnoustrojów oraz drobnocząsteczkowej frakcji materii organicznej (POM) jako wskaźników do oceny jakości materii organicznej gleby oraz kierunku zmian w jej zawartości wywołanych stosowaną techniką uprawy roli. Zjawiska te wyraźnie można zaobserwować, pobierając próby z różnych głębokości (warstwy) w profilu glebowym. Największe różnice pomiędzy badanymi warstwami 0–15 i 15–30 cm zaobserwowano w przypadku zawartości węgla organicznego w biomasie mikroorganizmów oraz aktywności dehydrogenaz. Wskazuje to, że badane parametry dobrze charakteryzują oddziaływanie różnych technik uprawy roli na środowisko glebowe.
 


Aktywność mikrobiologiczna
Uprawa bezpłużna wpływa również na podwyższenie liczebności grzybów, promieniowców i bakterii oraz aktywności mikrobiologicznej gleb w górnych poziomach profilu glebowego. Na uwagę zasługuje również wzrost populacji grzybów warunkujących endomikoryzę. Wykazano, że infekcja mikoryzowa zwiększa pobieranie Fe, Cu, N, S, Zn, i P. W wyniku symbiozy roślin z tą grupą grzybów stwierdzono także lepszą przyswajalność trudno dostępnych związków fosforu oraz podwyższoną odporność roślin na choroby grzybowe. Dowiedziono również, że niezależnie od stadium rozwoju roślin w warunkach uprawy konwencjonalnej (płużnej) liczba arbuskul (struktur tworzonych przez grzyby we wnętrzu komórki korzenia w formie rozgałęzionej strzępki) na jednostkę długości korzenia jest znacznie mniejsza niż w uprawie konserwującej – bezpłużnej. W uprawach bezpłużnych zwiększa się obecność grzybów z rodzaju Alternaria, Cladosporium, Mucor, Trichoderma, Nigrospora oraz bakterii z rodzaju Pseudomonas spp. Organizmy te wpływają antagonistyczne na rozwój wielu grzybów warunkujących rozwój chorób korzeni, podstawy źdźbła lub kłosa.
 
Wynik poprawnej agrotechniki
Podsumowując, należy stwierdzić, że jakość gleby ze względu na jej rozliczne funkcje wpływa nie tylko na wielkość, lecz także na jakość pozyskiwanych plonów, na środowisko przyrodnicze i jego zasoby oraz na stan zdrowotny roślin, zwierząt i ludzi.

Więcej przeczytacie w numerze: 5/2017
Ocena różnych systemów uprawy roli pod kukurydzę
W ostatnich latach w ramach koncepcji rozwoju rolnictwa zrównoważonego upowszechnia się tzw. konserwującą (zachowawczą) uprawę roli. Jej celem jest ochrona środowiska przyrodniczego, wzrost żyzności gleby oraz racjonalne zmniejszenie nakładów bez wyraźnego ujemnego wpływu na plonowanie roślin.

Prace dotyczące stosowania konserwującej uprawy roli pod ważniejsze rośliny rolnicze prowadzone są w IUNG-PIB od wielu lat, jednak kompleksowe badania w tym zakresie podjęto kilkanaście lat temu. Podstawę oceny stanowiły wyniki doświadczeń łanowych, gdzie porównywano ze sobą trzy techniki (systemy) uprawy roli: uprawę bezorkową, uprawę zerową, uprawę tradycyjną.

Kukurydza w uproszczeniu
System uprawy roli w różnym stopniu modyfikował plonowanie kukurydzy na glebie lekkiej w Jelczu-Laskowicach(…) W poszczególnych latach badań reakcja kukurydzy na postępujące uproszczenia uprawowe nie była taka sama. W systemie uprawy bezorkowej stwierdzono praktycznie jednakowe i niewielkie spadki plonu ziarna tego gatunku, które wyniosły około 4%. W uprawie zerowej, po której nastę- pował siew bezpośredni, względne ubytki plonu ziarna sięgały natomiast od 5% w 2012 roku do aż 26% w roku 2013. Jedynie w 2011 r. zanotowano pewien przyrost plonu ziarna tego zboża w uprawie zerowej w porównaniu z uprawą płużną (tab1.)


Tabela 1. Plonowanie (t/ha) kukurydzy w zależności od techniki uprawy roli

Analiza ekonomiczna
Istotnym elementem oceny zastosowania uproszczeń uprawowych w uprawie kukurydzy, obok oceny produkcyjnej, przyrodniczej i środowiskowej, jest analiza ekonomiczna takiego modelu produkcji. Wyniki badań wskazują wyraźnie, że analizę taką należy prowadzić w sposób zindywidualizowany, odnosząc ją do warunków konkretnego gospodarstwa i rośliny, ponieważ warunki siedliskowe oraz przebieg pogody w danym roku mogą znacząco ją modyfikować. Dodatkowo taka uprawa może wyraźnie zmniejszyć nakłady pracy żywej i uprzedmiotowionej, co ma istotne znaczenie ekonomiczno-organizacyjne dla dużych gospodarstw specjalizujących się w towarowej produkcji zbóż.
Badania przeprowadzone w SD Jelcz-Laskowice wykazały, że stosowanie konserwujących technik uprawy roli może być uzasadnione ekonomicznie jedynie w odniesieniu do systemu bezorkowego, który w przypadku uprawy kukurydzy na ziarno charakteryzował się jedynie o 5% niższym wykorzystaniem ziemi i podobnym wykorzystaniem kapitału w porównaniu z techniką uprawy płużnej, natomiast wykorzystanie pracy było tu o około 12% wyższe.

Wilgotność gleby
(…) niedobory wody są głównym czynnikiem ograniczającym poziom plonowania roślin rolniczych. Konserwująca uprawa roli (uprawa bezorkowa, siew bezpośredni) sprzyja gromadzeniu wody zarówno w powierzchniowej warstwie gleby (0–30 cm), jak i w jej głębszych warstwach. Potwierdzają to m.in. wyniki badań przeprowadzonych przez IUNG-PIB na glebie lekkiej w Jelczu-Laskowicach na Dolnym Śląsku (tab. 5).


Tabela 5. Wilgotność gleby (% obj.) w uprawie kukurydzy na ziarno (średnio z 6 terminów pomiarów)

 (…) trzeba kierować się zasadą: „Zabiegów uprawowych powinno się stosować tak dużo, jak to jest konieczne, aby stworzyć roślinie uprawnej korzystne warunki wzrostu i rozwoju, a zarazem tak mało, jak to jest możliwe”.

Więcej przeczytacie w numerze: 6/2017