Bez Pługa / Aktywne odżywianie roślin i gleby z Timac Agro
11 kwietnia 2016 roku na konferencji prasowej w Hotelu Marriott w Warszawie, oficjalnie zainaugurowano akcję edukacyjną Aktywne odżywianie roślin i gleby z postscriptum Składniki pokarmowe to dziś za mało.
 
Cel akcji
Głównym celem tej akcji jest propagowanie efektywnych technologii nawożenia upraw rolniczych
i ogrodniczych, które umożliwiają zasobooszczędne stosowanie nawozów mineralnych z zachowaniem reguł rolnictwa zrównoważonego. Rolnictwo zrównoważone to świadomość ograniczonych zasobów naturalnych Ziemi, dbałość o najważniejszy dla rolnika środek produkcji, jakim jest gleba, zapobieganie jej erozji i degradacji, poprawa żyzności i produktywności gleby, stosowanie nawożenia zgodnie z opracowanym dla danego gospodarstwa planem nawozowym, bazującym na badaniach gleby na zasobność składników pokarmowych. Priorytetem dla producentów rolnych, realizujących ideę rolnictwa zrównoważonego, powinno być także bezpieczeństwo oferowanej żywności i dbałość o środowisko naturalne. Rolnicy muszą mieć jednak gwarancję, iż stosowane przez nich technologie nawożenia będą w stanie maksymalnie wykorzystać potencjał plonotwórczy roślin i pozwolą im na uzyskanie plonów o najwyższej jakości.
 
Jak to osiągnąć?
Jednym ze sposobów na osiągnięcie tego celu jest edukacja rolników na temat możliwości i celowości stosowania produktów z kompleksami bioaktywnymi o działaniu biostymulującym. Nawozy z dodatkiem substancji bioaktywnych są innowacyjną technologią biostymulującą plon i uruchamiającą maksymalny potencjał plonotwórczy roślin uprawnych. Ich użycie wpływa korzystnie na jakość i wysokość plonów przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa produkowanej żywności.
 
Nawozy bioaktywne
Stosowanie nawozów z kompleksami bioaktywnymi stanowi szansę i przyszłość dla rozwoju zrównoważonych metod produkcji rolniczej i zasobooszczędnego stosowania nawozów, zgodnego
z zaleceniami Komisji Europejskiej. Produkty tego typu są nadzwyczaj efektywne w zrównoważonym nawożeniu plantacji, gdyż zwiększają odporność roślin na stresy mineralne i środowiskowe. Oprócz tego stymulują wzrost, rozwój i plonowanie roślin uprawnych oraz zapewniają optymalne
ich zaopatrzenie w dostępne formy składników pokarmowych. Intensyfikują ich pobieranie, transport i przetwarzanie w roślinie. Stosowanie nawozów z kompleksami bioaktywnymi nie tylko umożliwia prawidłowe odżywienie roślin uprawnych, nie tylko wpływa stymulująco na zachodzące w nich procesy fizjologiczne, ale także zapewnia korzystne oddziaływanie na glebę. Produkty te dokarmiają rośliny, ale równocześnie powodują korzystne zmiany biofizyczne w glebie – sprzyjają rozwojowi mikroflory i mikrofauny glebowej, korzystnie wpływają na jej strukturę oraz odczyn, przekształcają składniki pokarmowe z form nieprzyswajalnych na przyswajalne dla roślin. A przy tym są przyjazne dla upraw, środowiska glebowego, środowiska naturalnego i konsumenta.
 
Ekstrakty z alg morskich
Ważną grupę dostępnych na rynku nawozów bioaktywnych z dodatkiem substancji biostymulujących stanowią preparaty, które zawierają w swoim składzie ekstrakty z alg. Światowym liderem w ich produkcji od dziesięcioleci jest francuska firma Timac Agro należąca do Grupy Roullier. Dzięki opracowanym i opatentowanym przez tę firmę technologiom przetwarzania alg morskich, udało się z nich wyekstrahować ważne dla upraw polowych związki, które stymulują wiele procesów fizjologicznych zachodzących w roślinach. Występują one w składzie zarówno płynnych nawozów dolistnych i doglebowych, jak i granulowanych nawozów doglebowych stosowanych posypowo. Ekstrakty zawarte w nawozach doglebowych stymulują przemiany metaboliczne w roślinie, pobudzają aktywność korzeniową, poprawiają architekturę systemu korzeniowego, efektywność pobierania wody i składników pokarmowych, a także regulują przemiany enzymatyczne. Z kolei nawozy dolistne, oparte na skompleksowanych aminokwasami wyciągach z alg, wpływają korzystnie na produkcję i przemiany ważnych funkcjonalnie dla roślin związków (np. hormonów, enzymów) oraz zwiększają skuteczność fotosyntezy. Ponadto, wpływają na asymilację węgla, opóźniają procesy starzenia się komórek, chlorofilu, zwiększają naturalną odporność roślin na różne szkodliwe czynniki zewnętrzne i wewnętrzne,  a także ograniczają transpirację i buforują procesy energetyczne oraz metaboliczne obniżając poziom stresu.
Nawozy bioaktywne z dodatkiem substancji z alg morskich są innowacyjną technologią nawożenia stymulującą plon i uruchamiającą maksymalny potencjał plonotwórczy roślin uprawnych. Ich użycie wpływa korzystnie na jakość i wysokość plonów przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa produkowanej żywności. A pamiętajmy, że dzisiejsze nowoczesne odmiany roślin uprawnych mają przy tym coraz większe zapotrzebowanie pokarmowe, wymagają jeszcze większej intensyfikacji produkcji w zakresie uprawy i ochrony.
 
Innowacyjne formy składników
TOP-PHOS to nowa forma fosforu zawierająca fosforan jednowapniowy połączony mostkiem wapniowym z cząstką organiczną. Rozwiązuje on bardzo istotny problem nawozowy związany
z uwstecznianiem się fosforu w glebie, z innymi pierwiastkami, do związków nierozpuszczalnych
w wodzie. Efektywność wykorzystania przez rośliny fosforu stosowanego w tradycyjnych formach kształtuje się na poziomie ok. 30%, natomiast w przypadku zastosowania nowej cząstki fosforu TOP-PHOS może sięgnąć nawet 90%. Fosfor wyprodukowany w technologii TOP-PHOS jest również lepiej pobierany w środowisku kwaśnym. W glebach kwaśnych różnica pomiędzy dostępnością fosforu
z nawozu tradycyjnego a TOP-PHOS może sięgać nawet 33%. Pamiętajmy, że ponad połowa gleb
w Polsce to gleby zakwaszone.
N-PROCESS to nowa technologia (proces) produkcji nawozów azotowych i nowa linia granulowanych nawozów azotowych z dodatkiem substancji biostymulujących. N-PROCESS to technologia, która chroni azot przed nadmiernymi stratami i otwiera nowe możliwości w odżywianiu roślin tym składnikiem. N-PROCESS chroni azot i ogranicza jego straty w trakcie transformacji z formy mocznikowej do amonowej (efekt stabilizacji przemiany do NH4+ przez działanie siatki węglanowo-wapniowej), a więc wtedy, kiedy jest on podatny na ulatnianie się w postaci amoniaku. Azot podany roślinie w formie N-PROCESS, w dużo mniejszym stopniu narażony jest na straty, a dynamika jego uwalniania bardziej odpowiada zapotrzebowaniu roślin. Wiadomo, że uwalnianie dostępnego
dla roślin azotu zależne jest od warunków panujących po aplikacji nawozu. Patrząc przez ten pryzmat, proces uwalniania azotu z N-PROCESS będzie zachodził szybciej w warunkach wysokiej wilgotności oraz wyższej temperatury, i na odwrót – wolniej w warunkach małej wilgotności oraz niższej temperatury. Jest to dokładnie taka sama zależność, jaka występuje w przypadku roślin i ich zapotrzebowania na azot. Siatka węglanowo-wapniowa w sposób inteligentny dystrybuuje azot, co jest zgodne z krzywą pobierania tego pierwiastka przez roślinę.
 
Aktywne odżywianie roślin i gleby
Standardowe nawożenie składnikami pokarmowymi to dziś za mało, samo dokorzeniowe nawożenie roślin przez glebę to też często zabieg niewystarczający – zwłaszcza przy dużych dysfunkcjach gleby
i w ekstremalnych warunkach pogodowych, z którymi rolnicy mają coraz częściej do czynienia. Dlatego tym bardziej rośnie potrzeba dolistnego dokarmiania roślin, ale też nawożenia samej gleby w celu zahamowania niekorzystnych zmian w niej zachodzących (stepowienie, utrata żyzności, skutki monokultury, zbyt intensywna mechanizacja i chemizacja, ograniczenie nawożenia organicznego). Efektem tego jest przede wszystkim utrata pojemności sorpcyjnej – wodnej, pokarmowej,  ograniczone życie mikrobiologiczne, zakwaszenie, zasolenie, utrata struktury gruzełkowatej i prawidłowej agregacji gleby, podeszwa płużna itp. Niestety, procesy te sprzyjają występowaniu suszy glebowej.
Obok nawozów uzupełniających składniki pokarmowe w glebie i wpływających korzystnie na stan zdrowotny gleby, wskazane jest równoczesne odżywianie roślin nawozami dolistnymi. Mowa tu
o dokarmianiu, czyli o dolistnym uzupełnianiu brakujących składników pokarmowych w roślinie
w trakcie wegetacji. W badaniach fluorymetrycznych, przeprowadzanych co roku przez pracowników firmy Timac Agro Polska w gospodarstwach rolnych na terenie całej Polski, w okresie wegetacyjnym
aż 97,66% pomiarów (wieloletnie dane średnie) wskazuje na mniejsze lub większe niedobory składników pokarmowych w roślinie lub obniżony indeks fotosyntetyczny. Najczęściej brakuje: azotu (48,38%), magnezu (31,34%), manganu (7,06%), żelaza (5,06%), boru (4,16%), potasu (1,98%), wapnia (1,62%) i innych. Dwa pierwsze to podstawowe pierwiastki biorące udział w procesie fotosyntezy.
Do czynników stresowych, ograniczających fotosyntezę, najczęściej należy wysoka temperatura i susza, ale także niedobory składników biorących aktywny udział w procesie fotosyntezy.
Ważnymi elementami aktywnego odżywiania roślin i gleby są systematyczne badania gleby w celu określenia zawartości składników pokarmowych oraz fluorymetryczne badania stanu odżywienia roślin w czasie ich wegetacji. Chodzi tu o zasadę, aby uzupełniać brakujące składniki pokarmowe zarówno w glebie, jak i w roślinie, z uwzględnieniem potrzeb pokarmowych roślin i ze szczególną dbałością o samą glebę.
 
Plan nawozowy w gospodarstwie
Stosowanie nawożenia zgodnie z opracowanym dla danego gospodarstwa planem nawozowym
jest podstawowym założeniem rolnictwa zrównoważonego obok dbałości o żyzność gleby - głównego dla rolnika środka produkcji. Należy przy tym uwzględnić zapobieganie erozji, regularne analizy gleby, poprawę jej aktywności mikrobiologicznej, koniecznie z zachowaniem zasad integrowanej produkcji rolnej. Wpisuje się to w zasadę zasobooszczędnego stosowania nawozów, szczególnie azotu i fosforu, czyli w podstawową wytyczną nowych regulacji opracowanych w tym zakresie przez Komisję Europejską. Zawiera się to także w akcji MRiRW  - Racjonalna gospodarka nawozami stop startom azotu i fosforu.
Badanie gleby pod względem zawartości makroelementów powinno się wykonywać co najmniej
raz na 4 lata, a na zawartość azotu mineralnego pod każdą uprawę. Pozwala ono po pierwsze, zbilansować nawożenie i dostarczyć składniki pokarmowe potrzebne na danym stanowisku
pod konkretną uprawę. Po drugie, wpływa na racjonalizację kosztów. Warto przypomnieć,
że nawożenie to uzupełnianie brakujących składników pokarmowych w glebie (typ, rodzaj, pH, przedplon) w kontekście potrzeb pokarmowych konkretnych upraw, przy założeniu określonego poziomu plonowania.