Bez Pługa / Gdzie dżdżownice, tam plon
W 1881 roku Karol Darwin napisał: „Pług jest jednym z najstarszych i najbardziej cennych wynalazków człowieka, ale już przed nim glebę regularnie orały dżdżownice i nadal orzą. Prawdopodobnie mało jest innych zwierząt, które odegrały tak znaczącą rolę w historii Ziemi, jak te nisko zorganizowane stworzenia”. To właśnie rezygnacja z pługa pozwala tym pożytecznym organizmom najlepiej wykonać swoją pracę. Ich występowanie uspokaja każdego rolnika, który ma świadomość dobroczynnego wpływu tych organizmów na środowisko glebowe. Wielu z nich uważa, że obecność dżdżownic, podobnie jak pszczół, jest oznaką prowadzenia gospodarstwa zgodnie z dobrą praktyką rolniczą.
 
Dżdżownice wpływają na poprawę stosunków wodno-powietrznych w glebie poprzez wydrążone korytarze, które powodują jej napowietrzenie i odprowadzenie nadmiaru wody. Przyspieszają również rozkład resztek pożniwnych, które po przejściu przez ich układ pokarmowy stanowią łatwo dostępne źródło składników pokarmowych dla roślin.
Dzięki drążeniu korytarzy działalność dżdżownic w glebie jest bardzo ważna. Wpływają one nie tylko na odprowadzanie nadmiaru wody z gleby i jej napowietrzanie, ale także poprawiają fizyczne właściwości. Efektem drążenia korytarzy jest większa ilość porów glebowych, co powoduje zmianę gęstości objętościowej gleby suchej. Dżdżownice przyczyniają się do zwiększenia liczby makroporów (porów glebowych o średnicy przekraczającej 0,5 mm), tworzących sieć kanałów glebowych. Budują one swego rodzaju „autostrady” o łącznej długości 4000–5000 km na jednym hektarze. Kanały wytworzone przez te pożyteczne stworzenia są bardzo przydatne dla rozwijających się korzeni roślin i mogą osiągać głębokość nawet 2–3 m.
 
W ciągu kilku lat dżdżownice występujące na jednym hektarze są w stanie przenieść dziesiątki ton gleby, znajdującej się na powierzchni w formie koprolitów. Koprolit to grudki kałowe dżdżownic na powierzchni gleby w postaci kopczyków przy otworach, którymi wychodzą dżdżownice. W wyniku ich pracy zachodzi stymulacja drobnoustrojów glebowych, następuje intensyfikacja rozwoju bakterii i grzybów, poprawiają się właściwości biologiczne gleby. Składniki pokarmowe, przechodzące przez układ trawienny dżdżownic, stają się lepiej przyswajalne dla roślin. Ponadto w grudkach gleby wydalonej przez dżdżownice jest bardzo wysokie stężenie azotanów, co sprzyja poprawie właściwości chemicznych gleby. Odchody dżdżownic zawierają dużo azotu, potasu, wapnia i magnezu. Koprolit zwiększa trwałość agregatów glebowych oraz poprawia strukturę gleby.
 
 
Kolejnym efektem wywołanym przez te organizmy są procesy biodegradacji substancji organicznych w glebie. Powoduje to zmiany w środowisku mikrobiologicznym i prowadzi do wzrostu aktywności metabolicznej gleby. Uprawa gleby powoduje niszczenie korytarzy oraz niepokoi dżdżownice. Najbardziej niebezpiecznymi miesiącami dla tych stworzeń jest wrzesień i październik, ponieważ wtedy zagraża im orka, a także zabiegi maszynami aktywnymi. Badania naukowe potwierdzają, że populacja dżdżownic w warunkach uprawy uproszczonej jest 2–3-krotnie wyższa niż w glebie uprawianej pługiem.

Nie tylko uprawa odwracalna jest zabójcza dla dżdżownic. Równie groźne są dla nich pestycydy. Dlatego, aby utrzymać populację tych organizmów, należy unikać przesadnych dawek pestycydów.

Do prawidłowego funkcjonowania w danej uprawie dżdżownice muszą mieć zapewniony dostęp do pokarmu. Jest to istotny czynnik wpływający na wielkość populacji tych pożytecznych organizmów. Dżdżownice są wytrzymałe na głód, jednak jakość i ilość dostępnego pokarmu znacząco oddziałuje na masę osobników, ich rozwój oraz szybkość osiągania dojrzałości płciowej. Z powodu braku lub ograniczonej ilości pokarmu mogą niekiedy zapadać w stan diapauzy fakultatywnej (okresowego stanu spowolnienia rozwoju). Dla dżdżownic najważniejszym z pierwiastków, zawartych w pożywieniu jest azot. To on stanowi o ich rozmieszczeniu oraz liczbie produkowanych kokonów. W przypadku roślin uprawianych w systemie bezorkowym, źródłem składników pokarmowych jest biomasa pozostała po zbiorze roślin poprzednich. Pozostawienie słomy na polu w postaci sieczki sprzyja wzrostowi wilgotności gleby, co jest pożądanym czynnikiem rozwoju dżdżownic na polu.

Ciało dżdżownic zawiera około 88% wody, dlatego preferują środowisko wilgotne. Utrata wody w granicach 50–60% powoduje ich śmierć, natomiast strata rzędu 18% skutkuje spadkiem ciśnienia płynu surowiczego, a to uniemożliwia poruszanie się i tworzenie przestworów w glebie. Zmiana wilgotności wpływa również na ilość wytwarzanych wydzielin.
Dżdżownice wykazują również reakcję na zakwaszenie. Optymalna wartość pH dla dżdżownic mieści się w przedziale 5,5–8, czyli jest zbliżona do obojętnego, lekko alkaliczna, a niekiedy lekko kwaśna.