Bez Pługa / Gleba potrzebuje powietrza

Zachodzące nieustannie w glebie procesy oraz bezpośrednie oddziaływanie człowieka na jej warstwę uprawną, mają znaczący wpływ na skład powietrza glebowego. Utrzymanie prawidłowych proporcji składu gazów w glebie przez cały okres wegetacji może stać się kluczowym czynnikiem w prawidłowym rozwoju i plonowaniu roślin.

 
Tlen i dwutlenek węgla są gazami o szczególnym znaczeniu dla życia w glebie, są jego nieodzownym elementem. Proces powstawania dwutlenku węgla i zmniejszania się zawartość tlenu jest procesem ciągłym, na którego intensywność mają wpływ m.in. takie czynniki jak: temperatura gleby, która jest ściśle powiązana z temperaturą procesów życiowych mikroorganizmów, wilgotności, odczyn czy rodzaj samej gleby oraz masy korzeni, bo to właśnie one są głównym źródłem emisji dwutlenku węgla (CO2) – korzenie oddychają. Intensywność powstawania gazów w glebie zauważalna jest w okresach o wysokich temperaturach powietrza i dużej wilgotności, zmienia się nawet w ciągu doby. (...)



Uprawa jest bardzo skutecznym sposobem napowietrzania gleby. Dobrze jeśli zabieg ten połączymy z wprowadzeniem nawozów naturalnych lub nawozów wapniowych.

Bezcenna struktura
Wypełnione gazami wolne przestrzenie w glebie, które potocznie noszą nazwę porów, określają stan napowietrzenia gleby. Teoretycznie, gdyby gleba była całkowicie pozbawiona wilgoci, powinny być wypełnione w większości powietrzem glebowym. Mogłoby się tak stać, ponieważ gleba składa się ze stałych cząstek mineralnych i organiczno-mineralnych, sprzyjających tworzeniu struktury porowatej. Praktycznie, z uwagi na powszechną obecność wody, pochodzącej np. z opadów atmosferycznych, dochodzi do zajmowania porów przez wodę. (...) 



Kukurydza należy do roślin, które są wrażliwe na skład  i ilość powietrza glebowego. Silny system korzeniowy świadczy o trzech podstawowych rzeczach: dużej ilości tlenu w glebie oraz o  właściwej strukturze i zasobności w składniki pokarmowe gleby.

Rośliny lubią tlen
Rośliny, a w szczególności kukurydza, potrzebują do prawidłowego wzrostu i rozwoju dużo tlenu w glebie. Prace hodowlane prowadzone nad tym gatunkiem ukierunkowane były i są na wyhodowanie odmiany charakteryzującej się silnym korzeniem. Kryterium silnego i głębokiego systemu korzeniowego gwarantuje rolnikowi, że uprawiana odmiana kukurydzy będzie miała bardzo intensywny przyrost masy korzeniowej, zapewniający lepsze pobieranie składników pokarmowych oraz umożliwiający dostęp do wilgoci zgromadzonej w głębszych warwach gleby. (...) 




Odpowiednia wilgotność gwarantuje prawidłowe funkcjonowanie gleby, natomiast jej nadmiar jest bardzo szkodliwy. Nawet krótkie okresy, w których występują nadmiary wilgoci, powodują zaburzenie wymiany gazowej, niekorzystną zmianę składu oraz niszczą strukturę gleby.

Sposoby przewietrzania gleby
Zbiegi spulchniające wykonywane narzędziami wyposażonymi w zęby czy talerze są jednym z najlepszych sposobów poprawy wymiany gazowej. Z uwagi na mnogość rozwiązań technicznym najważniejsze jest, aby element roboczy odpowiedzialny za uprawę, pozostawiał po sobie glebę dobrze spulchnioną, z dużą ilością wolnych przestrzeni. Idealnie byłoby, aby w myśl zasady „głęboko spulchnić, płytko wymieszać” za jednym przejazdem dochodziło również do skutecznego mieszania gleby z resztkami pożniwnymi. (...)
Tomasz Fabijański
 
Więcej przeczytacie w jesiennym wydaniu Bez Pługa