Bez Pługa / Omacnica – coraz groźniejsza i wciąż niedoceniana
Omacnica prosowianka została wykryta w latach 50. XX wieku w uprawach kukurydzy na południu kraju. Brak podstawowej ochrony roślin spowodował wzrost liczebności tego szkodnika i straty w plonie ziarna. Dzisiaj omacnica występuje wszędzie tam, gdzie jest uprawiana kukurydza zwyczajna i kukurydza cukrowa. Gąsienice omacnicy prosowianki wykryto również w uprawach chmielu, papryki, sorga, winorośli, buraka, jabłoni oraz rabarbaru.

Żerowanie omacnicy powoduje znaczne straty gospodarcze. W 2017 roku obsiano kukurydzą 1 215 000 ha, z czego połowa upraw przeznaczona była na kiszonkę, a połowa na ziarno. Bezpośrednie straty plonu w uprawie na zielonkę szacuje się na 10% w skali kraju, natomiast straty plonu ziarna ocenia się na 20%. Żerowanie larw omacnicy powoduje jedne z najwyższych strat plonów wśród wszystkich roślin uprawnych.

 


 
Słabsze plony
Na zdjęciu 1 wyraźnie można dostrzec ubytek plonu ziarna. Pierwsza od góry kolba kukurydzy pochodzi z rośliny uszkodzonej przez larwę Omacnica – coraz groźniejsza i wciąż niedoceniana Omacnica prosowianka została wykryta w latach 50. XX wieku w uprawach kukurydzy na południu kraju. Brak podstawowej ochrony roślin spowodował wzrost liczebności tego szkodnika i straty w plonie ziarna. Dzisiaj omacnica występuje wszędzie tam, gdzie jest uprawiana kukurydza zwyczajna i kukurydza cukrowa. Gąsienice omacnicy prosowianki wykryto również w uprawach chmielu, papryki, sorga, winorośli, buraka, jabłoni oraz rabarbaru. omacnicy poniżej kolby. Środkowa jest naruszona w ogonku łączącym kolbę z łodygą. Natomiast ostatnia kolba pochodzi z rośliny nieuszkodzonej. Wszystkie kolby zostały zebrane w tym samym czasie z tej samej odmiany kukurydzy rosnącej w jednym rzędzie.(...)

 

Fuzariozy po żerowaniu omacnicy.

 
Biologiczne zwalczanie omacnicy
Metoda biologiczna jest z powodzeniem stosowana w ochronie kukurydzy na dużej powierzchni. Polega na aplikacji pożytecznego owada – kruszynka, który składa swoje jajka w jajkach omacnicy. W ten sposób przerywa cykl rozwojowy groźnego szkodnika. Biopreparaty z kruszynkiem zawierają sześć faz rozwojowych tego owada, co w znaczny sposób wydłuża jego aktywne działanie (nawet do 14–18 dni).
Biopreparat należy aplikować w odpowiednim terminie, który można określić na podstawie sygnalizacji wylotu samic omacnicy. Biopreparat występuje w dwóch wersjach: kart do samodzielnego rozwieszania na roślinach oraz kulek do aplikacji mechanicznej. Skuteczność metody biologicznej waha się od 65 do 85% przy jednokrotnym zastosowaniu preparatu biologicznego Trichosafe.
W celu określenia terminu wykonania zabiegu bardzo ważna jest prawidłowo poprowadzona sygnalizacja wylotu omacnicy. Jeśli sygnalizacja jest wykonywana w niezadowalającym stopniu, jak było to w przypadku sygnalizacji na platformie agrofagów w 2017 roku, rolnicy nie mogą w porę zauważyć zagrożenia. Bardzo szczegółową sygnalizację prowadzi regionalnie prof. Paweł Bereś w OT Rzeszów IOR. Dla celów komercyjnych sygnalizacja jest prowadzona przez firmy dystrybucyjne. Prowadzą ją również sami rolnicy, stosując najczęściej pułapki świetlne. Warto zauważyć, że ze wszystkich metod sygnalizacji wylotu omacnicy najprecyzyjniejsze i najłatwiejsze jest odławianie samic po zachodzie słońca.

 
Dron z aplikatorem do kulek Trichosafe.

Produkty Trichosafe zawierają jaja Trichogramma w co najmniej sześciu stadiach rozwoju, dzięki czemu okres wylęgu owadów może trwać do trzech tygodni.

Możliwości mechanicznej aplikacji
Do aplikacji mechanicznej kruszynka w Polsce mamy już skonstruowany niskopułapowy lekki statek powietrzny – dron. Kruszynek opakowany w ochronne kuleczki wykonane z biodegradowalnego materiału idealnie nadaje się do aplikacji z powietrza. Za pomocą drona można wydajnie i precyzyjnie aplikować biopreparat na dużych powierzchniach. Dlatego na Zachodzie metoda aplikacji kruszynka przy pomocy dronów jest bardzo rozpowszechniona.

 


Janusz Narożny
www.omacnicakukurydza.pl

Więcej przeczytacie w "Bez Pługa" 4/2018.